CategoriesMiejsca Multi Kulti Obyczaje

Niezwykłe święto ciszy na Bali.

Pisze Adam Nitka, przewodnik po Bali i Indonezji.

Dla Balijczyków niezwykle ważna jest religia (hinduizm), która reguluje życie na wyspie.

Codziennie rano Balijczycy składają dary – ofiarki dla bogów i demonów. Co chwilę odbywają się ceremonie, a kilka razy w roku duże święta. Jednym z nich jest Nyepi, czyli Nowy Rok Balijski (wg kalendarza balijskiego). Nyepi to wyjątkowe święto w skali światowej. Nie ma takiego drugiego miejsca na ziemi, gdzie przez dobę panuje kompletna cisza a ulice są puste.

Demony

Balijczycy wierzą, że nad ziemią krażą złe moce i aby nie zeszły na wyspę zamykają się w domach, wieczorem nie zapalają światła, telewizora ani nie słuchają radia. Podczas nowego roku panują 4 zasady przestrzegane przez Balijczyków – amati geni – bez ognia, amati lelungan – zakaz podróży, amati karya – zakaz pracy, aktywności oraz amati lelanguan – zakaz rozrywki.

W Nyepi powinno się odpoczywać w domu, medytować oraz pozwolić sobie na wewnętrzny”restart”.

 

Święto jest przestrzegane nie tylko przez wszystkich Balijczyków wyznających hinduizm, ale także przez wszystkich zamieszkujących Bali, łącznie z turystami, którzy nie mogą opuszczać hoteli, ani nawet korzystać z przyhotelowych plaż.Wielu cudzoziemców mieszkających na Bali oraz turystów odwiedzających wyspę właśnie w tym okresie „ucieka” z Bali na inne wyspy aby nie doświadczyć „przymusowego” zamknięcia i ograniczeń. Co więcej lotnisko jest zamknięte, a od kilku lat wyłączany jest internet stacjonarny oraz w sieciach komórkowych.

 

Oczyszczenie

Trzy dni przed Nowym Rokiem na całej wsypie odbywają się ceremonie Melasti czyli oczyszczenia. W pobliskich rzekach, jeziorach lub przy plaży balijskie procesje oczyszczają symbolicznie relikwie ze świątyń wioskowych oraz rodzinnych a także swoje dusze ze złych mocy. Każdy chce wejść w Nowy Rok w czystości duchowej.

 

Ogoh – Ogoh

W wieczór przed nowym rokiem balijskie ulice wypełniają się potworami Ogoh-Ogoh. Figury demonów stworzone przez Balijczyków mają przegonić złe moce z wiosek, miast, całej wyspy i oczyścić Balijczyków. Parady Ogoh Ogoh odbywają się w każdej wiosce. Startują ok. 18:30-19:00. Jeżeli jesteście na Bali to koniecznie wyjdźcie z hotelu, żeby to zobaczyć.  Po paradzie wszyscy rozchodzą się do domów. A już od 6:00 rano nastepnego dnia rozpoczyna się Nyepi i trwa 24 godziny. W nocy panuję całkowita ciemność, ani jedna latarnia się nie świeci, więc przy dobrej pogodzie można obserwować gwiazdy. Wydają się wisieć tuż nad wyspą.

 

Takie święto przydałoby nam się wszystkim na całym świecie! Jedna doba ciszy i refleksji. Niezwykle mistyczne przeżycie.

 

Autor artykułu: Adam Nitka, przewodnik po Bali i Indonezji.

 

 

Zamów pocztówkę z Bali tu: POCZTÓWKA Z…

 

 

 

 

CategoriesObyczaje Smaki Świata

Czechy. Kraj winem płynący.

Pisze Marek Kremer, przewodnik po Czechach.

 

Dane z czeskiego urzędu statystycznego podają, że przeciętny mieszkaniec Czech wypija rocznie około 10 litrów czystego spirytusu.

Według niektórych statystyk, naród ten plasuje się na 4. miejscu w światowym rankingu spożycia alkoholu. Nikogo pewnie nie zdziwi, że gros alkoholu (prawie 5l) przeciętny Czech spożywa w rozcieńczonej postaci 300 kufli piwa. Natomiast mniej znanym może być fakt, że prawie połowa tej cyfry, bo ponad 2 litry konsumowanego w Czechach etanolu rozpuszczona jest w winie, którego Czech w ciągu roku średnio wypija 30 butelek. Tak więc mały ludek piwoszy konsumuje rocznie w sumie 2 100 000 hektolitrów wina. A w niektórych regionach kraju wino jest równie obowiązkowym elementem gastronomii i kultury co w słonecznych krajach basenu Morza Śródziemnego.

 

Czas więc na lampkę wina!

W warunkach czeskich najlepiej powodzi się białym szczepom. Wśród nich największą popularnością cieszą się wywodzący się z Austrii Grüner Veltliner (Veltlínské zelené) czy też nadreński Müller Thurgau z owocową nutką. Starą i tradycyjną białą odmianą wina jest złocisty Ryzlink reński (Ryzlínk rýnský). Nadaje się on do produkcji najwyższej jakości win o wyraźnych cechach lokalnych. Na blisko 7% winnic rośnie niebieska odmiana Blaufränkisch (Frankovka) prawdopodobnie reńskiego pochodzenia rozpoznawalna po rubinowym kolorze i ostrężynowym smaczku. Inną czerwoną odmianą jest alzacki Saint Laurent (Svatovavřinecké). W czołówce około 20 najpopularniejszych w Czechach odmian znajduje się też mój ulubiony burgundzki Pinot gris (Rulandské šedé!). W jego smaku przebijają się nutki owoców cytrusowych.

 

Jednak znajomość najpopularniejszych odmian nie wystarcza, żeby nacieszyć się kieliszkiem dobrego trunku.

Czescy winiarze produkują rocznie około 600 000 hektolitrów wina. Począwszy od najpopularniejszego wina stołowego, po wino słomkowe, wytwarzane ze starannie wyselektowanych gron, podsuszanych przed tłoczeniem dla uzyskania większej koncentracji cukru. Większość Czechów na co dzień kupuje „jakostní víno” (jakościowe wino). W upalne letnie dni, wspaniale gasi ono pragnienie w postaci „vinného střiku” czyli szprycera (białe wino z wodą sodową) a wstydu nie przyniesie ani na niedzielnym stole.

 

Na prezent nadaje się butelka z napisem „jakostní víno s přívlastkem” (jakościowe wino z wyróżnikiem).

Ma ono cechy charakterystyczne dla określonego obszaru, niejednokrotnie tożsamego z konkretną winnicą. Następne, droższe kategorie są wariantami wina z wyróżnikiem różniącymi się zawartością cukru w moszczu winnym przed rozpoczęciem fermentacji. „Kabinetní víno” (wino kabinet) jest zwykle wytrawne. W hierarchii słodyczy o stopień wyżej znajduje się wino oznaczone na etykietce jako „pozdní sběr” (późny zbiór). Następnie „výběr z hroznů” (wybór gron) i „výběr z bobulí” (wybór jagód). Miłośnik win słodkich zawsze jednak powinien się upewnić, szukając na etykietce odpowiednich terminów: „suché” (wytrawne), „polosuché” (półwytrawne), „polosladké” (półsłodkie) i „sladké” (słodkie).

 

Wspaniałym doświadczeniem jest wizyta w piwniczce win (vinařský sklep), w którymś z regionów produkcji.

Każda domowa i komercyjna piwniczka przygotowana jest na przyjazd gości i dysponuje przyjemnie chłodnym pomieszczeniem przy wejściu. Wyposażone jest ono w ławy, stoły i kilka dekoracyjnych (pustych) beczek. Winiarz kocha swoje „vínečko” i odpowiednio zachwala go klientom, zawsze podkreślając fakt, że takiego trunku nie da się nabyć w żadnym sklepie. Gawęda z producentem jest więc częścią folkloru i czystą przyjemnością a zawartość nabytych butelek daje gwarancję, że nie zabraknie nam tematów do rozmowy z gośćmi, których będziemy później nabytym winem podejmować.

Osobnym tematem jest uroczystość winobrania, szumnie obchodzona zwłaszcza na południowo morawskiej wsi.

Najważniejsze są barwne stroje i zwyczaje ludowe, dźwięk tradycyjnych cymbałów i atmosfera radosnej gościnności. Tu nie jakość, ale ilość wina się liczy. Pod koniec września mieszkańcy Pragi masowo udają się do Bzenca, Pavlovic czy do Strážnic. Tam w uprzednio zarezerwowanych piwniczkach spędzają w miłym upojeniu kilka kolejnych dni i nocy. Żeby naprawdę doświadczyć uroków święta, najlepiej udać się do którejś z mniej znanych winiarskich miejscowości na Morawach. Zabraknie tam może występów estradowych, z pewnością jednak nie wina ani przyjaznej, wesołej atmosfery.

 

Jak widać kultura wina ma w Czechach mocne korzenie i dobre warunki do rozwoju.

Dlaczego więc tak mało czeskiego wina trafia do konsumentów zagranicznych? Można tu żartobliwie stwierdzić, że Czeskie wino jest i pozostanie poza granicami kraju raczej nieznane, ponieważ jest tak dobre, że prawie wszystko wypija się w domu. I tak właśnie być powinno, bo szlachetny trunek i tak najlepiej smakuje po dniu ciężkiej pracy, na wzgórku pod kapliczką z winnicą w zasięgu wzroku.

 

Autor artykułu: Marek Kremer, przewodnik po Czechach. 

 

 

 

Wybierz się na spacer po  z Markiem: WIRTUALNE ZWIEDZANIE NA ŻYWO

Poznaj niezwykłe ciekawostki o Czechach: VIDEO QUIZ

 

 

 

CategoriesMiejsca Obyczaje Smaki Świata

Cejlońska herbata

Pisze Aneta Zarańska, przewodniczka po Sri Lance.

Chiński cesarz Shen Nung odkrył smak herbaty przez przypadek kiedy do garnuszka z gorącą wodą wpadło kilka zielonych listków.

Kiedy Brytyjczycy posadzili pierwsze drzewka w 1824 roku w Ogrodach Paradenia w pobliżu Kandy okazało się, że na Cejlonie herbata czuje się znakomicie. Stała się alternatywą dla właścicieli plantacji kawy, które zniszczył grzyb zwany rdzą kawową. Młody Szkot James Taylor po otrzymaniu nasion herbaty w 1867 roku posadził pierwszą eksperymentalną uprawę na plantacji Loolecondera. Brytyjskie spółki rozpoczęły szeroką ekspansję w poszukiwaniu dochodu. Rozpoczęto budowę linii kolejowej aby sprawnie dostarczać towar do portu w Kolombo. Herbata zdobywała niezwykłą popularność na całym świecie. W Polsce przez wiele lat była napojem leczniczym w Anglii popołudniowe picie herbaty stało się tradycją w  Ameryce organizowano Tea Party, imprezy taneczne przy herbacie. Pierwsze dostawy cejlońskiej herbaty dotarły do Europy w 1875 roku. Thomas Lipton nawiązał współpracę z Jamesem Taylorem i w 1890 roku zakupił plantacje na wyspie. Od tego czasu mógł kontrolować jej cenę dzięki czemu herbata stała się dostępna dla wielu nowych nabywców.

Herbata produkowana na Cejlonie różni się od siebie pod względem intensywności aromatu.

Najkorzystniej rozwija się na terenach górzystych od 600 do 2000 m.n.p.m. Najwyżej ceniona jest ,,high grown tea’’ zbierana na wysokości 1200 m.n.p.m. ale herbata rośnie również na terenach nizinnych. Na plantacji Handunugoda na południu wyspy produkują herbatę ,,Virgin Tea’’, jedna z najdroższych na świecie. Wczesnym rankiem na plantacji pojawiają się kobiety, które w białych rękawiczkach obcinają złotymi nożyczkami pączki zielonych listków.

Drzewka herbaciane przycinane są do wysokości 1 metra, produkt wysokiej jakości jest pozyskiwany przez 50 lat.

Tamilki, które pracują na plantacjach po zerwaniu zaledwie kilku najświeższych liści wracają do tego samego drzewa po 7 dniach. Na Sri Lance produkuje się herbatę czarną, zieloną, srebrną i złotą. Posiada ona specjalne oznaczenia określające jej klasę ze względu na rodzaj i wygląd liści. Herbatę zbiera się ręcznie do specjalnych koszy zawieszonych na szerokiej taśmie na głowie. Następnie przewozi się ją do fabryki, osusza z nadmiaru wilgoci, poddaje procesowi rolowania, segregacji, fermentacji, suszenia i oddzielania liści od łodyg. Podczas rolowania liście dzieli się na mniejsze kawałki. Wówczas uwalniają się enzymy dzięki którym herbata posiada smak i aromat. Po rolowaniu liście są dzielone na grupy pod względem wielkości od której uzależniona jest moc naparu. Duże kawałki listków dają słaby napar natomiast małe  bardzo mocny.

Kolejnym etapem produkcji herbaty czarnej jest dwugodzinna fermentacja, suszenie i sortowanie.

Suszenie odbywa się zazwyczaj w piecach opalanych drewnem. Niektóre z nich pochodzą w ubiegłego wieku i sprowadzono je z Anglii w okresie kolonialnym. Produkt oczyszcza się z gałązek i dzielony na różne gatunki. Herbata po wysuszeniu traci 1/4 swojej wagi. OP – herbata bardzo słaba, PEKOE – herbata słaba, BOP – herbata średnio mocna, BOPF – herbata mocna, DUST – pył herbaciany bardzo mocny. Najmniej ceni się herbate w torebkach ze względu na niską jakość produktu. W sprzedaży dostępne są również herbaty z dodatkiem suszonych owoców. Każdą partię testują specjaliści i ich opinia dyktuje ceny na aukcjach odbywających się dwa razy w tygodniu w Kolombo.

Nazwa ,,Herbata Cejlońska’’  jest zarezerwowana jedynie dla herbaty wyprodukowanej i pakowanej na miejscu, opatrzonej specjalnym symbolem z wizerunkiem lwa.

Na Sri Lance herbatę pije się z odrobiną mleka i dużą ilością cukru czasem gorzką herbatę przegryza się cukrem palmowym o nazwie jaggery. Ponieważ herbatę zieloną poddają kąpieli parowej i nie przechodzi procesu fermentacji, zachowuje jasny kolor, Do produkcji złotej i srebrnej zbiera się nierozwinięte pączki listków i poddaje suszeniu przez 24 godziny złotą i 12 godzin srebrną. Herbaty te charakteryzują się słomkowym kolorem, łagodnym, smakiem. Są cenionym produktem w medycynie.

Herbata zawiera witaminy, pobudza, zmniejsza zmęczenie, redukuje stres.

Na wyspie znajduje się ponad 1600 fabryk. Wiele z nich oferuje degustację herbaty oraz posiada sklepy w których można nabyć oryginalny produkt najlepszą na świecie herbatę z Cejlonu.

 

Autor artykułu: Aneta Zarańska, przewodniczka po Sri Lance. 

 

 

Wybierz się na spacer po  z Anetą: WIRTUALNE ZWIEDZANIE NA ŻYWO

 

Poznaj niezwykłe ciekawostki o Sri Lance: VIDEO QUIZ

 

 

X
Add to cart